El Bombaları değişik maksatlarda üretilen (Parça tesirli, ses, sisleme, işaret verme, göz yaşartıcı, kusturucu, aydınlatıcı, yangın çıkartıcı.) yakın savunma ve taarruz mühimmatıdır. Parça tesirli el bombaları her zaman en önemli el bombası çeşidi olup parça tesirli olması nedeniyle, elle atılabilecek mesafedeki sütre gerisindeki hedeflere karşı etkili bir şekilde kullanılır.
Tanımı:
El bombası, yüksek süratli infilâk maddesi, kimyevî madde veya sis oluşturan bileşim ile dolu olan ve kısa mesafelerden düşman personeline ve malzemesine karşı kullanılan yakın muharebe silâhıdır.
Taktik Kullanımı:
El bombaları bir askerin çok maksatlı ve etkili silâh sistemidir. Muharebenin çeşitli alanlarında mühimmat tasarrufu, düşmanın zayiatını arttırma ve diğer amaçlarla kullanılır. Her türlü görevde ve arazi koşullarında kullanım imkânı vardır. El bombalarının çeşitleri ve kullanım yerleri genel olarak aşağıda verilmiştir
Özellikleri:
- İsabetli kullanma mesafeleri kısadır (Ortalama 35-40 m. ye kadar),
- Etkili zayiat çapı küçüktür,
- Geciktirme düzeni, emniyetli atma imkânı sağlar,
- Uzun zaman dış etkilerden korunabilir,
- Tertibatı basit ve maliyeti ucuzdur.
Ana Parçaları:
Tapa: İnfilâk maddesini ateşlemeye yarar. Üzerinde emniyet maşası, pim, iğne ve yayı, emniyetli bir mesafede patlamayı sağlamak üzere geciktirme için fitil ve infilâk maddesini patlatmaya yarayan fünye bulunur.
Gövde: İmlâ hakkını içinde tutan kaptır. Gövdenin yüzeyi parçalı yada düz olabilir (MKE üretimi, savunma el bombalarının yüzeyi parçalıdır.)
İmlâ Hakkı: Bombanın kullanma şekli ve özelliğine göre, gövdeye doldurulan kimyasal veya patlayıcı madde karışımıdır.
Çalışma Esasları :
- Emniyet maşasına basılı tutularak, emniyet pimi çıkarılır, emniyet maşası sıkılmaya devam edilir.
- El bombası hedefe maşası ile birlikte atılır.
- Emniyet maşası serbest kalınca; çarpma iğnesi, çarpma iğnesi yayı tarafından ekseni etrafında döndürerek emniyet maşasını atar.
- Çarpma iğnesi, kapsülü ateşler.
- Kapsül, patlayarak gecikme düzenini çalıştırır,
- Gecikme düzeni; önceden belirlenmiş bir süre (3-6 sn.) yanarak, ana imlâ hakkını ateşler,
- Ana imlâ hakkı ateşlenince, patlama gerçekleşir.
Çeşitleri:
Taarruz El Bombası: Büyük bir patlama sonucunda düşmanı kalın bir duman ve hava tazyiki karşısında bırakır. Nefes almayı güçleştirip, şaşkın bir hale sokar.
- Gövdesi : Sac, fiber, karton
- Ağırlığı : 250-400 gr.
- Azamî Menzili : 30-40 m.
- Tesirli Menzili : 30-40 m.
- Patlama Süresi : 3-6 sn.
- Çalışma Şekli : Müsademeli kapsül
Savunma El Bombası: Parça tesirli el bombasıdır. Bombanın gövdesi dökme demirden, çelikten, kalın saçtan veya pirinçtendir.
- Ağırlığı : 450-600 gr.
- Azami Menzili : 30-40 m.
- Tesirli Menzili : 30-40 m.
- Patlama Müddeti : 3-6 sn.
- Etki Yarıçapı : 10 m.
- Çalışma Şekli : Çarpmalı kapsül
Sis El Bombası : İmlâ hakkı, potasyumklorat, kükürt, sodyum bikarbonat ve boyayı ihtiva eder. Bombanın tutuşturulması tapa ile olur. Karadan havaya, karadaki bir yerden diğer bir yere, işaret vermede ve küçük birliklerin faaliyetlerinin perdelenmesinde kullanılır.
Yangın El Bombası : Koruganlardaki düşmanı etkisiz hale getirme, silâh ve mevzileri bertaraf etmede düşmanın istifadesinde bulunan meskun yerleri yakmada kullanılır. Taarruz eden düşmanın silâh ve makine aksamına atılarak oynayan parçaları eritir, deler, birbirine kaynatır. Ağırlığı 900 gr. olup, meydana getirdiği sıcaklık 2400 °C’dir.
Gaz El Bombaları : Toplumsal olaylarda topluluğu dağıtmak, bir yöne kanalize etmek, mukavemetini kırmak, geri çekilmeye zorlamak gibi maksatlarla kullanılan öldürücü olmayan, kalıcı yara ve araz bırakmayan el bombalarıdır. Gaz el bombaları üretim tipine göre, patlama şeklinde içerdiği tüm gazı bir kerede etrafa yayabildiği gibi yanma-sisleme tarzında belirli bir süre gaz çıkarabilir.
