Nişancılık esasları nelerdir?

Nişancılık Esasları Nelerdir?

Bu yazımızda nişancılık ile ilgili temel kavramları, nişangâh tertibatlarını, piyade tüfeği ile nişan noktası seçmeyi, atıcılık esaslarını, nişancılık hatalarını ve silâhların sıfırlamasında uyulması gereken kuralları öğreneceksiniz.

Nişancılıkla ilgili temel kavramlar

• Yiv : Namlu içindeki sağa ve sola doğru kesintisiz helezonik (sarmal) girintidir.
• Set : Namlu içindeki sağa ve sola doğru kesintisiz helezonik çıkıntıdır.
• Çap : Karşılıklı iki set arasındaki mesafedir.

Namluların içinde bulunan yiv ve setler; merminin, dönmesini sağlayarak havada takla atmamasını ve hedefe doğru muntazam bir yol takip etmesini sağlar. Ayrıca menzilinin de artmasını sağlar. Buna göre, yivsiz setsiz silâhlarda isabet oranı düşüktür. Havan ve Roketatar gibi yivsiz-setsiz silâhlarda mermilerin dengeli bir şekilde gitmesi için mermilerinde kuyruk kısmı vardır.

1. Mühimmat: Askerî hedefler, personel ve malzemeye zarar verdirmek maksadıyla elle ve silahla atılan, havadan bırakılan araziye yerleştirilen güdümlü ve güdümsüz olarak rampalardan fırlatılan, patlayıcı, kimyasal, biyolojik ve radyolojik madde veya maddeleri kapsayan harp malzemesine denir.
2. Mermi: Ateşli silâhlar tarafından atılan delici, patlayıcı maddedir. Çapı 20 mm.den büyük mühimmatlardır.
3. Fişek: Tüfek, tabanca gibi ateşli hafif silâhların içine, atılmak üzere sürülen ve içinde barut bulunan, bir kovan ile bu kovanın ucuna yerleştirilmiş çekirdek oluşan cephanedir (Çapı 20 mm. ve 20 mm. den küçük mühimmat).
4. Fişek Ebadı : Fişeğin çapı ile kovan boyu uzunluğudur. Örneğin; G3 P.Tf. fişeğinin ebadı, 7,62X51 mm.dir (Çapı X Kovan Boyu).
5. Kovan: Mühimmatın imlâ hakkı, kapsül ve kurşunu muhafaza eden bölümüdür.
6. Çekirdek: Mühimmatın hedefte istenilen etkiyi yapan kısmıdır. Değişik maddelerden ( çinko, bakır , çelik ) imâl edilir.
7. Kapsül: Fişeklerde sevk barutunu ve hareketle ateşlenen fünyelerde ilk ateşlemeyi sağlayan tertibattır.
8. Fünye: Kapsüllerin ateşlemede yetersiz kaldığı durumlarda kapsülle veya bağımsız olarak kullanılan ateşleme tertibatıdır.
9. Tapa: Kapsül, fünye ve ateşleme zaman ayarlayıcılarının bir arada bulunduğu ateşleme tertibatıdır.
10. İmlâ Hakkı: Kovan içerisinde bulunan yanıcı veya patlayıcı maddedir.
11. Tesirli (Etkili) Menzil: Bir silâhın ateşinin beklenen tam etkiyi sağladığı büyük ölçüde isabetin kaydedildiği mesafedir.
12. Azamî Menzil : Arazi yapısına göre gerekli yükseliş verilmiş bir silâh ile ateş edildiğinde; silâhın namlu ağzı ile namlu ağzını terk eden merminin havada bir süre gittikten sonra, yer çekimi ve havanın direnci nedeniyle hızının kesilerek yere düştüğü mesafedir.

Dikkat
G3 P.Tüfeğin etkili menzili 400 m. denince; 410 m. ilerdeki hedefe atılan mermi isabet ettiğinde hiçbir etkisi olmaz diye anlaşılmamalıdır. Azamî menzili olan 3700 metreye kadarki mesafede,mermi hedefe isabet ederse (öldürücü bir yerine) öldürür veya yaralar.

NİŞANGÂH TERTİBATLARI

Muharebede karşımıza çıkan bir hedefi etkisiz hale getirebilmek için öncelikle nişanın doğru alınması gerekir. Doğru nişan alınabilmesi de silâhların nişangâh tertibatının iyi bilinmesi ve nişan hattının doğru olarak tesis edilebilmesinden geçer.
Nişangâh tertibatları, Mekanik ve Optik (Dürbün tertibatlı) olmak üzere iki çeşittir. Bu nişangâh çeşitleri silâhların cinsine göre de farklılık gösterirler.

• Mekanik Nişangâh Tertibatları :

Ateş ederken silâhın gerisinde olduğumuz için, namluyu görmemiz mümkün olamaz. O zaman namlunun hangi istikameti gösterdiğini nasıl biliyoruz? Bu sorunun çözümü tamamen matematiksel bir husustur. “İki noktayı birleştiren en kısa mesafe bir doğrudur” kuralından yola çıkarak, namlunun ucuna ve gerisine konulacak iki noktanın hizalanmasıyla, namlu istikametinin hayali olarak kontrol edileceği gerçeği, silâh tasarımında Arpacık ve Gez’i ortaya çıkarmıştır. Mekanik nişangâh tertibatları; ayarlanabilir bir gez ve arpacıktan oluşur.

• Gez Çeşitleri

• Arpacık Çeşitleri

PİYADE TÜFEĞİ İLE NİŞAN NOKTASI SEÇME

Nişan noktası, hedefin büyüklüğüne, hareket edip etmediğine, hareket ediyorsa süratine, kullandığımız nişangâh mesafesine göre değişir. İsabetli bir atış için nişan noktasının doğru olarak seçilmiş olması gerekir. Genel olarak duran küçük hedeflerin alt kenar ortasına, büyük hedefleri ortasına, hareket eden hedeflerin önüne nişan alınır. Hareket eden hedeflere ateş ederken, verilen önleme tetik düşürülünceye kadar muhafaza edilerek hedef takip edilir.

ATICILIK ESASLARI VE NİŞANCILIK HATALARI

1. Atıcılık Esasları:

Konsantrasyon ve Soğukkanlılık:

Atışa başlamadan önce ve atış esnasında konsantrasyon (Yoğunlaşma) sağlanmalıdır. Atıcının kendisini dış etkilerden soyutlayıp, bütün benliği ile yapacağı atışı düşünmesi çok önemlidir. Ayrıca heyecanlanmamalıdır.
Korku ve mutluluk gibi duyguların neden olduğu geçici bir ruhsal çalkantıdır. Sinir sistemi bu çalkantıya kalp atışının ve nefes almanın çabuklaşması veya durması ve kas titremesi gibi atışı olumsuz yönde etkileyen tepkilerle cevap verir. Özellikle can güvenliği söz konusu olduğu durumlarda bu tepkiler iyice artar.
Konsantrasyonun sağlanması için soğukkanlı olunmalı ve heyecan giderilmelidir.

Heyecanın nedenleri ve giderilmesi

• Atıcının kullanacağı silâhı tanımaması
• Atıcının kendine güveninin olması
• Atıcının atışa, çatışma şartlarına alışık olmaması

2 .  Duruş (Nişan Vaziyeti) :

Duruş Atış esnasında duruma göre alınan nişan vaziyetidir.

Atışta başarı için silâhın oynaması, vücut ve silâhtan oluşan sisteme en yüksek stabilite (denge) ve hareketsizliği sağlayan duruşu almak gerekliliktir.   Atıcının   doğru   nişanı alıp, mermi namluyu terk edinceye kadar atış teknikleriyle ilgili azamî kontrollere sağlayabileceği bir duruş çok önemlidir.

3.  Pozisyon :

Pozisyon  Atış  esnasında atıcının hedefe göre aldığı durumdur.

Yatarak atış pozisyonu atıcıya en rahat, en geniş destek alanı sağlayan bir pozisyondur. Atıcının, atış esnasında alacağı pozisyon isabetli bir vuruş için önem arz eder. Bu nedenle, başın, hedefe göre durmanın, bacakların, kolların durumunun nasıl olacağı bilinmelidir. Aksi takdirde başlangıçta hata yapmış oluruz.

4. Kabza Kavrama (Tutuş):

Kabza kavramak, atıcının silâha hâkim olmasını ve nişan hattını uygun olarak muhafaza etmesini sağlayan unsurlardan biridir. Kabza kavramak, silâhı sadece sıkı ve dengede tutmak değildir.

5. Nefes Kontrolü

Nefes alma; göğüs kafesi, karın boşluğu ve omuzlarla tamamlanan bir harekettir. Silâh omuz boşluğunda bulunduğundan nefes alıp verme esnasında inip kalkacaktır. Omuzların bu hareketi doğru ve sabit bir nişanı imkânsız hale getirir. Bu nedenle nişancı nefes alıp verme işlemi ile ateş etme işleminin aynı anda yapılamayacağını bilmelidir.

1. Nefes alıp verme işlemi, dakikada 12-13 defa tekrar eder. Dolayısıyla bir nefes alıp verme süresi 4-5 saniye sürer.
2. Nefesin 15-20 saniye tutulabilmesi mümkündür. Bu iş için özel bir gayret gerektirmediği gibi, anormal hiçbir duygu da yaratmaz. Bu süre atış için ihtiyaç duyulan zamandan çok fazladır.
3. Atış için nefes tutma, nefes verdikten sonra teşekkül eden en tabii halde, doğal boşlukta yapılmadır.
4. Atıştan önce derin bir nefes alınır ve yavaşça verilir. Nefes tutulur ve en gevşek duruma gelinir. Bütün dikkat gez-arpacık münasebetine yöneltilir. Bu esnada tetiğe yumuşak ve gittikçe artan bir basınç uygulayarak atış yapılır.
5. Nefesin tutulması hiçbir zaman 10 saniyeden fazla olmamalıdır. Nişan almış vaziyette gereğinden fazla beklemeler gözleri yorar ve beyine yetersiz oksijen gitmesine neden olur. Beyine az oksijen gitmesi ise zayıf konsantrasyonu doğurur, vücut yeniden nefes alma ihtiyacı hissederken, kaslarda gerilim artar. Bunun sonucu hatalı bir atış yapılır.
6. Nefes alış verişi devam ederken ani çıkan hedefle karşı karşıya kalındığında, atıcı hangi halde bulunuyorsa (Nefes alıyor veya veriyor) o anda nefesini tutarak, nişan alır ve tetiği ezer.

6.   Nişan Kontrolü:

Atış yapabilmenin temel şartlarında birisi doğru nişan almaktır. Bunun için, gez ve arpacığın konumu doğru tatbik edilmelidir. Gez ve arpacık münasebetini doğru tesis etmek ve bunu çekirdek terk edinceye kadar devam ettirebilmek temel düşünce olmalıdır.

2. Nişancılık Hataları :

a. Arpacık Hataları :

Atış yapabilmenin temel şartlarından birisi doğru nişan almaktır. Bunun için gez ve arpacık hizalaması doğru tesis edilmelidir. Arpacık, gezin yukarısında, aşağısında, sağında, solunda olmamalıdır. Aksi takdirde arpacık hatası yapmış oluruz ve vuruş noktalarımız, nişan noktasında olmaz.

b. Tüfeğe Hâkimiyet Hataları :

Tüfeğe hakimiyet hatalarını hedefteki vuruşların analizi ile tespit ederiz. Atıştan sonra hedef analizinin yapılması gerekir. Bu sayede, atıcının yaptığı hatalar tespit edilerek, giderilir.